পৰিচয়
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদ (United Nations Security Council—UNSC) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছয়টা প্ৰধান অংগৰ অন্যতম আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ ২৪ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষাৰ প্ৰধান দায়িত্ব নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰা হৈছে।
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ধ্বংসযজ্ঞৰ পিছত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু সামূহিক নিৰাপত্তা নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৪৫ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন কৰা হয়। নিৰাপত্তা পৰিষদক এনে এক প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল যিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি সৃষ্টি হোৱা পৰিস্থিতিত সামূহিকভাৱে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
১. ঐতিহাসিক পটভূমি
প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত গঠন হোৱা ৰাষ্ট্ৰসংঘ (League of Nations)-এ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি বজাই ৰখাত সফল হ'ব নোৱাৰিলে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সূচনা আৰু ইয়াৰ ব্যাপক ধ্বংসই এক শক্তিশালী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠনৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্পষ্ট কৰি তুলিলে।
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ছোৱাত নতুন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠন গঠনৰ ধাৰণা ক্ৰমে বিকশিত হয়। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়সমূহ আছিল—
Atlantic Charter – ১৯৪১
Declaration by United Nations – ১৯৪২
Moscow Declaration – ১৯৪৩
Dumbarton Oaks Proposals – ১৯৪৪
Yalta Conference – ১৯৪৫
San Francisco Conference – ১৯৪৫
শেষত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদ গ্ৰহণ কৰা হয় আৰু ২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৫ তাৰিখে ৰাষ্ট্ৰসংঘ আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
২. নিৰাপত্তা পৰিষদৰ গঠন
নিৰাপত্তা পৰিষদত মুঠ ১৫খন সদস্য ৰাষ্ট্ৰ থাকে।
ইয়াৰ ভিতৰত—
স্থায়ী সদস্য – ৫খন
১. চীন
২. ফ্ৰান্স
৩. ৰাছিয়া
৪. যুক্তৰাজ্য
৫. যুক্তৰাষ্ট্ৰ
এই পাঁচখনক সাধাৰণতে P5 বুলি কোৱা হয়।
অস্থায়ী সদস্য – ১০খন
আন ১০খন ৰাষ্ট্ৰ সাধাৰণ সভাই নিৰ্বাচন কৰে। তেওঁলোকৰ কাৰ্যকাল দুবছৰ।
অস্থায়ী সদস্য নিৰ্বাচনৰ ক্ষেত্ৰত সমান ভৌগোলিক প্ৰতিনিধিত্বৰ নীতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
সাধাৰণতে আসনসমূহ এনেদৰে বিতৰণ কৰা হয়—
অঞ্চল আসন
আফ্ৰিকা ৩
এছিয়া-পেচিফিক ২
লেটিন আমেৰিকা আৰু কেৰিবিয়ান ২
পশ্চিম ইউৰোপ আৰু অন্যান্য ২
পূব ইউৰোপ ১
মুঠ ১০
৩. অস্থায়ী সদস্যৰ নিৰ্বাচন
নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ১০জন অস্থায়ী সদস্যক ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাই নিৰ্বাচন কৰে।
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ ২৩ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি নিৰ্বাচনৰ সময়ত বিশেষকৈ দুটা বিষয় বিবেচনা কৰা হয়—
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষাত সংশ্লিষ্ট ৰাষ্ট্ৰৰ অৱদান।
ন্যায্য ভৌগোলিক বিতৰণ।
অস্থায়ী সদস্যৰ কাৰ্যকাল দুবছৰ আৰু একেৰাহে পুনৰ নিৰ্বাচিত হ'ব নোৱাৰে।
---
৪. বৃহৎ শক্তিৰ বিশেষাধিকাৰ
নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অন্যতম বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে পাঁচখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ বিশেষ স্থান।
১৯৪৫ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘ প্ৰতিষ্ঠাৰ সময়ত এই ধাৰণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল যে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত বৃহৎ শক্তিসমূহৰ সহযোগিতা অবিহনে কোনো সামূহিক নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা ফলপ্ৰসূ হ'ব নোৱাৰে।
সেইবাবে চীন, ফ্ৰান্স, ৰাছিয়া, যুক্তৰাজ্য আৰু যুক্তৰাষ্ট্ৰক স্থায়ী সদস্যপদ আৰু বিশেষ ভোটাধিকাৰ প্ৰদান কৰা হয়।
ইয়াক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজনীতিত Great Power Principle বা বৃহৎ শক্তিৰ নীতিৰ সৈতে জড়িত বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়।
৫. ভেটো ক্ষমতা
নিৰাপত্তা পৰিষদৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু বিতৰ্কিত বৈশিষ্ট্য হৈছে ভেটো ক্ষমতা।
পাঁচখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ—
চীন
ফ্ৰান্স
ৰাছিয়া
যুক্তৰাজ্য
যুক্তৰাষ্ট্ৰ
প্ৰত্যেকৰে ভেটো ক্ষমতা আছে।
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ ২৭ নং অনুচ্ছেদত নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ভোটদানৰ ব্যৱস্থা উল্লেখ কৰা হৈছে।
ভেটোৰ অৰ্থ
কোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ বা substantive প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণৰ বাবে কমেও ৯টা ইতিবাচক ভোটৰ প্ৰয়োজন হয় আৰু কোনো স্থায়ী সদস্যই নেতিবাচক ভোট দিব নালাগে।
অৰ্থাৎ, কোনো স্থায়ী সদস্যই negative vote দিলে সেই substantive resolution গ্ৰহণ নহয়।
গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা
Abstention বা ভোটদানৰ পৰা বিৰত থকা ভেটো নহয়।
অৰ্থাৎ, কোনো স্থায়ী সদস্যই ভোটদানৰ পৰা বিৰত থাকিলেও প্ৰয়োজনীয় ভোট পালে প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ হ'ব পাৰে।
৬. ভেটো ক্ষমতাৰ তাৎপৰ্য
ভেটো ব্যৱস্থা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শক্তিৰ ভাৰসাম্যৰ প্ৰতিফলন।
ইয়াৰ মূল যুক্তি আছিল—বৃহৎ শক্তিসমূহৰ মৌলিক স্বাৰ্থৰ বিৰুদ্ধে কোনো সামূহিক সিদ্ধান্ত জাপি দিলে তেওঁলোক ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাত সহযোগিতা নকৰিব পাৰে।
সেয়েহে ভেটো হৈছে—
সামূহিক নিৰাপত্তা + বৃহৎ শক্তিৰ সহযোগিতা
ৰ মাজত কৰা এক ৰাজনৈতিক সমঝোতা।
অৱশ্যে ভেটো ব্যৱস্থাৰ সমালোচকসকলে যুক্তি দিয়ে যে এটা স্থায়ী সদস্যৰ নেতিবাচক ভোটে বৃহৎ সংখ্যক সদস্যৰ সমৰ্থন থকা সিদ্ধান্তো বাধাগ্ৰস্ত কৰিব পাৰে।
৭. নিৰাপত্তা পৰিষদৰ প্ৰধান কাৰ্য আৰু ক্ষমতা
নিৰাপত্তা পৰিষদৰ মুখ্য দায়িত্ব হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা কৰা।
ক) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা
কোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংঘাত বা পৰিস্থিতিয়ে শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি সৃষ্টি কৰিলে নিৰাপত্তা পৰিষদে বিষয়টো বিবেচনা কৰি উপযুক্ত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
খ) বিবাদৰ শান্তিপূৰ্ণ সমাধান
ষষ্ঠ অধ্যায় (Chapter VI) অনুসৰি নিৰাপত্তা পৰিষদে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিবাদৰ শান্তিপূৰ্ণ সমাধানৰ বাবে উৎসাহিত কৰিব পাৰে।
ইয়াত—
আলোচনা,
মধ্যস্থতা,
সমঝোতা,
সালিসী,
ন্যায়িক নিষ্পত্তি
আদি পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
গ) শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি নিৰ্ধাৰণ
৩৯ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি নিৰাপত্তা পৰিষদে নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে যে কোনো পৰিস্থিতি—
শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি,
শান্তি ভংগ, অথবা
আগ্ৰাসনৰ কাৰ্য
হয় নে নহয়।
ঘ) অৰ্থনৈতিক নিষেধাজ্ঞা
৪১ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি সামৰিক শক্তি ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ বিভিন্ন ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
উদাহৰণস্বৰূপে—
অৰ্থনৈতিক নিষেধাজ্ঞা,
বাণিজ্যিক নিষেধাজ্ঞা,
কূটনৈতিক নিষেধাজ্ঞা,
বিত্তীয় নিষেধাজ্ঞা আদি।
ঙ) সামৰিক ব্যৱস্থা
৪২ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি অ-সামৰিক ব্যৱস্থা পৰ্যাপ্ত নহ'লে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে সামৰিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ অনুমোদন দিব পাৰে।
চ) শান্তিৰক্ষা অভিযান
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শান্তিৰক্ষা অভিযানসমূহ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱহাৰিক উপায়।
যদিও মূল চনদত peacekeeping নামৰ পৃথক অধ্যায় নাই, সময়ৰ সৈতে ই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংঘাত নিয়ন্ত্ৰণৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থাত পৰিণত হৈছে।
ছ) নতুন সদস্যৰ ভৰ্তি
ৰাষ্ট্ৰসংঘত নতুন সদস্য ৰাষ্ট্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সুপারিশৰ প্ৰয়োজন হয়। ইয়াৰ পিছত সাধাৰণ সভাই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে।
জ) মহাসচিবৰ নিযুক্তি
৯৭ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি নিৰাপত্তা পৰিষদে মহাসচিবৰ বাবে প্ৰাৰ্থীৰ সুপারিশ কৰে আৰু সাধাৰণ সভাই তেওঁক নিযুক্ত কৰে।
৮. ষষ্ঠ অধ্যায় আৰু সপ্তম অধ্যায়
নিৰাপত্তা পৰিষদ অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰত Chapter VI আৰু Chapter VII বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ।
Chapter VI – বিবাদৰ শান্তিপূৰ্ণ নিষ্পত্তি
ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হৈছে শান্তিপূৰ্ণ উপায়েৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিবাদৰ সমাধান কৰা।
ইয়াত আলোচনা, মধ্যস্থতা, সমঝোতা, সালিসী আৰু ন্যায়িক নিষ্পত্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়।
Chapter VII – শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি আৰু আগ্ৰাসনৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱস্থা
Chapter VII-এ নিৰাপত্তা পৰিষদক অধিক শক্তিশালী ক্ষমতা প্ৰদান কৰে।
Article 39 → পৰিস্থিতিৰ নিৰ্ধাৰণ
Article 41 → সামৰিক শক্তি অবিহনে ব্যৱস্থা
Article 42 → সামৰিক ব্যৱস্থাৰ সম্ভাৱনা
এই অধ্যায়টোৱেই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সামূহিক নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি।
৯. ভোটদান পদ্ধতি
২৭ নং অনুচ্ছেদত নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ভোটদানৰ নিয়ম উল্লেখ কৰা হৈছে।
Procedural matters
প্ৰক্ৰিয়াগত বিষয়ত কমেও ৯টা ইতিবাচক ভোটৰ প্ৰয়োজন।
Substantive matters
গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত কমেও ৯টা ইতিবাচক ভোটৰ প্ৰয়োজন আৰু কোনো স্থায়ী সদস্যৰ নেতিবাচক ভোট থাকিব নালাগে।
সেয়েহে নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ভোটদান ব্যৱস্থাত—
সংখ্যাগৰিষ্ঠতা + স্থায়ী সদস্যৰ ভেটো
দুয়োটাই গুৰুত্বপূৰ্ণ।
১০. নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সভাপতিত্ব
নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সভাপতিত্ব প্ৰতি মাহে সলনি হয়।
ইয়াৰ বাবে সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ নামৰ ইংৰাজী বৰ্ণানুক্ৰমিক ক্ৰম অনুসৰণ কৰা হয়।
সভাপতিয়ে পৰিষদৰ বৈঠক পৰিচালনা কৰে আৰু পৰিষদৰ কাৰ্যকলাপত গুৰুত্বপূৰ্ণ সাংগঠনিক ভূমিকা পালন কৰে।
১১. নিৰাপত্তা পৰিষদ আৰু সামূহিক নিৰাপত্তা
নিৰাপত্তা পৰিষদ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ Collective Security System বা সামূহিক নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ কেন্দ্ৰীয় অংগ।
সামূহিক নিৰাপত্তাৰ মূল ধাৰণা হ'ল—
> কোনো এখন ৰাষ্ট্ৰৰ বিৰুদ্ধে শান্তি ভংগ কৰা কাৰ্য কেৱল সেই ৰাষ্ট্ৰৰ সমস্যা নহয়; ই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ সামূহিক চিন্তাৰ বিষয়।
এই নীতিৰ ভিত্তিত নিৰাপত্তা পৰিষদে সংঘাতৰ ক্ষেত্ৰত সামূহিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ চেষ্টা কৰে।
১২. নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সমালোচনা
নিৰাপত্তা পৰিষদৰ গঠন আৰু কাৰ্যপদ্ধতিক লৈ বিভিন্ন সমালোচনা আছে।
১. প্ৰতিনিধিত্বৰ সমস্যা
১৯৪৫ চনৰ তুলনাত বৰ্তমানৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শক্তিৰ বিন্যাস যথেষ্ট সলনি হৈছে। কিন্তু স্থায়ী সদস্যপদৰ মূল গঠন এতিয়াও প্ৰায় একে।
২. ভেটো ব্যৱস্থাৰ সমস্যা
এজন স্থায়ী সদস্যৰ নেতিবাচক ভোটে কোনো substantive resolution বাধাগ্ৰস্ত কৰিব পাৰে।
৩. আফ্ৰিকাৰ স্থায়ী প্ৰতিনিধিত্বৰ অভাৱ
আফ্ৰিকা মহাদেশৰ কোনো স্থায়ী সদস্য নাই। সেয়েহে নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অধিক প্ৰতিনিধিত্বমূলক গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈ আহিছে।
৪. উন্নয়নশীল দেশৰ প্ৰতিনিধিত্ব
উন্নয়নশীল আৰু Global South দেশসমূহৰ প্ৰতিনিধিত্ব বৃদ্ধি কৰাৰ দাবীও দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি আহিছে।
৫. বৃহৎ শক্তিৰ ৰাজনৈতিক স্বাৰ্থ
স্থায়ী সদস্যসমূহৰ মাজত মতানৈক্য থাকিলে নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া জটিল হৈ পৰিব পাৰে।
১৩. নিৰাপত্তা পৰিষদ সংস্কাৰ
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্কাৰৰ আলোচনাত নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সংস্কাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়।
সংস্কাৰৰ প্ৰধান প্ৰস্তাৱসমূহৰ ভিতৰত আছে—
স্থায়ী সদস্যৰ সংখ্যা বৃদ্ধি;
অস্থায়ী সদস্যৰ সংখ্যা বৃদ্ধি;
উন্নয়নশীল দেশৰ অধিক প্ৰতিনিধিত্ব;
আফ্ৰিকাৰ অধিক প্ৰতিনিধিত্ব;
ভেটো ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ;
পৰিষদৰ কাৰ্যপদ্ধতিত অধিক স্বচ্ছতা;
সমসাময়িক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শক্তিৰ প্ৰতিফলন।
ভাৰতেও নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সংস্কাৰ আৰু সম্প্ৰসাৰণৰ পক্ষে দীৰ্ঘদিন ধৰি মত প্ৰকাশ কৰি আহিছে।
১৪. ভাৰত আৰু নিৰাপত্তা পৰিষদ
ভাৰতে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ কাৰ্যকলাপত সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। বিশেষকৈ UN Peacekeeping Operations-ত ভাৰতৰ উল্লেখযোগ্য অৱদান আছে।
ভাৰতে কেইবাবাৰো নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে। ভাৰতৰ শেহতীয়া কাৰ্যকাল আছিল ২০২১–২০২২।
ভাৰতে নিৰাপত্তা পৰিষদৰ গঠনক সমসাময়িক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাস্তৱতাৰ সৈতে অধিক সামঞ্জস্যপূৰ্ণ কৰাৰ বাবে ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সম্প্ৰসাৰণৰ পক্ষে মত প্ৰকাশ কৰি আহিছে।
১৫. পৰীক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ UN Charter Articles
অনুচ্ছেদ বিষয়
২৩ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ গঠন
২৪ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ প্ৰধান দায়িত্ব
২৫ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সিদ্ধান্ত মানি চলাৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ দায়িত্ব
২৬ অস্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ
২৭ ভোটদান পদ্ধতি
৩৩ বিবাদৰ শান্তিপূৰ্ণ নিষ্পত্তি
৩৯ শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি/শান্তি ভংগ/আগ্ৰাসন
৪১ সামৰিক শক্তি অবিহনে ব্যৱস্থা
৪২ সামৰিক ব্যৱস্থা
৫১ আত্মৰক্ষাৰ অন্তৰ্নিহিত অধিকাৰ
৯৭ মহাসচিবৰ নিযুক্তি
পৰীক্ষাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য
প্ৰতিষ্ঠা: ১৯৪৫
মুঠ সদস্য: ১৫
স্থায়ী সদস্য: ৫
অস্থায়ী সদস্য: ১০
অস্থায়ী সদস্যৰ কাৰ্যকাল: ২ বছৰ
ভেটো ক্ষমতা: ৫খন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ
মুখ্য দায়িত্ব: আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা
গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুচ্ছেদ: ২৪
ভোটদান: অনুচ্ছেদ ২৭
নিষেধাজ্ঞা: অনুচ্ছেদ ৪১
সামৰিক ব্যৱস্থা: অনুচ্ছেদ ৪২
আত্মৰক্ষাৰ অধিকাৰ: অনুচ্ছেদ ৫১
শান্তিপূৰ্ণ নিষ্পত্তি: Chapter VI
শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱস্থা: Chapter VII
সভাপতিত্ব: প্ৰতি মাহে পৰিৱৰ্তন
ভাৰতৰ শেহতীয়া অস্থায়ী সদস্যপদ: ২০২১–২০২২
উপসংহাৰ
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদ হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সামূহিক নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ কেন্দ্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংঘাত, শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি, নিষেধাজ্ঞা, শান্তিৰক্ষা আৰু প্ৰয়োজনীয় ক্ষেত্ৰত সামৰিক ব্যৱস্থাৰ অনুমোদনৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বিশেষ ভূমিকা আছে। একে সময়তে ভেটো, প্ৰতিনিধিত্ব, বৃহৎ শক্তিৰ আধিপত্য আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা ইয়াৰ অধ্যয়নৰ কেন্দ্ৰীয় বিষয় হৈ আছে।
Standard Books/References for further study
Hans J. Morgenthau – Politics Among Nations
J. W. Burton – International Relations: A General Theory
Joshua S. Goldstein & Jon C. Pevehouse – International Relations
Palmer & Perkins – International Relations
Vincent – Human Rights and International Relations
United Nations Charter, especially Chapters V, VI and VII.
Comments
Post a Comment
Comment