GOBARdhan আঁচনি: প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ আলোচনা

১. পৰিচয়

GOBARdhan-ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ হৈছে Galvanizing Organic Bio-Agro Resources Dhan। ই ভাৰত চৰকাৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ, যাৰ উদ্দেশ্য হৈছে গোবৰ, কৃষিজাত অৱশিষ্ট, খাদ্যৰ আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য জৈৱ-বিঘটনশীল পদাৰ্থক উপযোগী সম্পদলৈ ৰূপান্তৰ কৰা। এই পদক্ষেপৰ জৰিয়তে জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ পৰা বায়’গেছ, সংকুচিত জৈৱগেছ (Compressed Biogas বা CBG) আৰু জৈৱিক সাৰ উৎপাদনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়।

GOBARdhan-এ গ্ৰাম্য পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, কৃষিৰ উন্নয়ন, নবীকৰণযোগ্য শক্তি, পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু গ্ৰাম্য কৰ্মসংস্থাপনৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰে। ইয়াৰ মূল ধাৰণা হৈছে—আৱৰ্জনাক পেলনীয়া বস্তু হিচাপে গণ্য নকৰি অৰ্থনৈতিক মূল্য থকা সম্পদলৈ ৰূপান্তৰ কৰা।

এই পদক্ষেপটো ২০১৮ চনত স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান (গ্ৰামীণ)-ৰ অধীনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ই ভাৰতৰ জৈৱশক্তি খণ্ড আৰু সংকুচিত জৈৱগেছ উৎপাদন বৃদ্ধিৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে।

২. GOBARdhan আঁচনিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য

| বিষয় | তথ্য |

| ---------------------- | ---------------------------------------------- |

| সম্পূৰ্ণ নাম | Galvanizing Organic Bio-Agro Resources Dhan |

| সংক্ষিপ্ত নাম | GOBARdhan |

| প্ৰাৰম্ভিক আৰম্ভণি | ২০১৮ চন |

| প্ৰাৰম্ভিক কাৰ্যসূচী | স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান (গ্ৰামীণ) |

| মুখ্য উদ্দেশ্য | জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ ব্যৱস্থাপনা আৰু জৈৱশক্তি উৎপাদন |

| প্ৰধান উৎপাদন | বায়’গেছ, সংকুচিত জৈৱগেছ আৰু জৈৱিক সাৰ |

| ২০২৬ চনৰ একত্ৰিত আঁচনি | National Circular Bioenergy Scheme |

| নতুন আঁচনিৰ মুঠ পুঁজি | ₹২৩,৭৩১ কোটি |

| ৰূপায়ণৰ সময়সীমা | ২০২৬–২৭ৰ পৰা ২০৩৫–৩৬ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ |

| চৰকাৰী প’ৰ্টেল | https://gobardhan.gov.in/ |

পৰীক্ষাৰ বাবে মনত ৰাখিব: ২০১৮ চনৰ মূল GOBARdhan পদক্ষেপ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ জৈৱশক্তি সম্পৰ্কীয় আঁচনিসমূহৰ মাজৰ পাৰ্থক্য বুজি ৰখাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।

৩. GOBARdhan আঁচনিৰ মূল উদ্দেশ্য

GOBARdhan-ৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে জৈৱিক আৱৰ্জনা সংগ্ৰহ, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু পুনৰ ব্যৱহাৰৰ এক সুসংগঠিত ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা।

জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ ব্যৱস্থাপনা: গোবৰ, কৃষিজাত অৱশিষ্ট আৰু খাদ্যৰ আৱৰ্জনাৰ বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনাৰ জৰিয়তে গাঁও অঞ্চলত পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বৃদ্ধি কৰা।

নবীকৰণযোগ্য শক্তি উৎপাদন: জৈৱিক পদাৰ্থৰ পৰা বায়’গেছ উৎপাদন কৰি উপযুক্ত প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে CBG প্ৰস্তুত কৰা।

জৈৱিক সাৰ উৎপাদন: বায়’গেছ উৎপাদনৰ পিছত অৱশিষ্ট পদাৰ্থ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি কৃষিৰ উপযোগী জৈৱিক সাৰ প্ৰস্তুত কৰা।

কৃষকৰ উপাৰ্জন বৃদ্ধি: গোবৰ আৰু কৃষিজাত অৱশিষ্ট যোগান ধৰা, সাৰ উৎপাদন আৰু জৈৱশক্তি উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত হৈ কৃষকসকলে অতিৰিক্ত উপাৰ্জনৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে।

কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টি: আৱৰ্জনা সংগ্ৰহ, পৰিবহণ, যন্ত্ৰপাতিৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ, প্ৰকল্প পৰিচালনা আৰু সাৰ বিতৰণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰা।

পৰিৱেশ সুৰক্ষা: আৱৰ্জনাৰ অনিয়ন্ত্ৰিত স্তুপীকৰণ আৰু প্ৰদূষণ হ্ৰাস কৰাৰ লগতে জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিকল্প হিচাপে নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।

 ৪. GOBARdhan আঁচনিয়ে কেনেদৰে কাম কৰে?

GOBARdhan-ৰ কাৰ্যপদ্ধতি জৈৱিক আৱৰ্জনাক বৈজ্ঞানিক প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে শক্তি আৰু কৃষিৰ উপযোগী সামগ্ৰীলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।

প্ৰথমে গৰু-ম’হৰ গোবৰ, ধানখেৰ, খাদ্যৰ আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য উপযুক্ত জৈৱিক পদাৰ্থ সংগ্ৰহ কৰা হয়। তাৰ পিছত এই পদাৰ্থসমূহ প্ৰয়োজন অনুসৰি পৃথকীকৰণ আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি বায়’গেছ উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

এই প্ৰক্ৰিয়াৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হৈছে Anaerobic Digestion বা অক্সিজেনবিহীন পচন প্ৰক্ৰিয়া। এই প্ৰক্ৰিয়াত অক্সিজেনৰ অনুপস্থিতিত অণুজীৱই জৈৱিক পদাৰ্থ ভাঙি পেলায় আৰু তাৰ ফলত বায়’গেছ উৎপন্ন হয়।

তাৰ পিছত কেঁচা বায়’গেছৰ পৰা কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড, হাইড্ৰ’জেন ছালফাইড, জলীয় বাষ্প আৰু অন্যান্য অনাকাংক্ষিত উপাদান আঁতৰোৱা হয়। পৰিশোধিত গেছ সংকুচিত কৰি CBG প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি। আনহাতে, অৱশিষ্ট পদাৰ্থ উপযুক্তভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি জৈৱিক সাৰ প্ৰস্তুত কৰা হয়।

এইদৰে প্ৰক্ৰিয়াটো হৈছে—

জৈৱিক আৱৰ্জনা → অক্সিজেনবিহীন পচন → কেঁচা বায়’গেছ → গেছ পৰিশোধন → সংকুচিত জৈৱগেছ (CBG)।

৫. ২০২৬ চনৰ National Circular Bioenergy Scheme-ৰ ছটা মুখ্য উপাদান

২০২৬ চনৰ ৬ আগষ্টত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাই ₹২৩,৭৩১ কোটি টকাৰ মুঠ পুঁজিৰে National Circular Bioenergy Scheme অনুমোদন কৰে। ইয়াৰ ৰূপায়ণৰ সময়সীমা ২০২৬–২৭ৰ পৰা ২০৩৫–৩৬ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।

৫.১. CBG ক্ৰয়ৰ বজাৰ নিশ্চিতকৰণ

CBG উৎপাদকসকলৰ এটা ডাঙৰ সমস্যা হৈছে উৎপাদিত গেছ বিক্ৰীৰ বজাৰ নিশ্চিত কৰা। এই সমস্যা সমাধানৰ বাবে আঁচনিখনে গেছ উৎপাদক আৰু City Gas Distribution (CGD) সংস্থাসমূহৰ মাজত বজাৰ সংযোগ উন্নত কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰিছে।

| বিত্তীয় বৰ্ষ | নিৰ্ধাৰিত CBG ক্ৰয়ৰ বাধ্যবাধকতা |

| ------------- | -------------------------------- |

| ২০২৬–২৭ | ৩% |

| ২০২৭–২৮ | ৪% |

| ২০২৮–২৯ৰ পৰা | ৫% |

এই বাধ্যবাধকতাসমূহ নিৰ্দিষ্ট CNG (পৰিবহণ) আৰু PNG (ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ) খণ্ডৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে CBG উৎপাদকসকলৰ বাবে অধিক সুসংগঠিত বজাৰ সৃষ্টি কৰা।

৫.২. CBG-ৰ মূল্যৰ স্থিৰতা

CBG প্ৰকল্পত বিনিয়োগকাৰীসকলৰ বাবে দীৰ্ঘম্যাদী ৰাজহৰ নিশ্চয়তা গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই কাৰণে নতুন আঁচনিখনত মূল্যৰ স্থিৰতা বজাই ৰখাৰ বাবে এক নিৰ্দিষ্ট মূল্যৰ কাঠামো ঘোষণা কৰা হৈছে।

ঘোষিত কাঠামো অনুসৰি যোগ্য CBG যোগানৰ বাবে প্ৰতি MMBtu-ত ₹২,১১০ টকাৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে উৎপাদকসকলৰ বিত্তীয় অনিশ্চয়তা হ্ৰাস কৰা আৰু নতুন বিনিয়োগক উৎসাহিত কৰা।

এই মূল্যক সকলো ঠাইৰ খুচুৰা CNG বা ঘৰুৱা PNG-ৰ মূল্য বুলি ধৰা উচিত নহয়।

 ৫.৩. মূলধনী সাহায্য

নতুন CBG প্ৰকল্প স্থাপনৰ প্ৰাৰম্ভিক ব্যয় হ্ৰাস কৰিবলৈ যোগ্য প্ৰকল্পসমূহক মূলধনী সাহায্য প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।

ঘোষিত কাঠামো অনুসৰি যোগ্য নতুন প্ৰকল্পই প্ৰতিদিনে প্ৰতি টন উৎপাদন ক্ষমতাৰ বিপৰীতে সৰ্বাধিক ₹২ কোটি টকালৈকে সাহায্য লাভ কৰিব পাৰে।

এই সাহায্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে জৈৱিক কেঁচামাল সংগ্ৰহ, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, গেছ উৎপাদন আৰু সংশ্লিষ্ট আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰা। প্ৰকৃত সাহায্যৰ পৰিমাণ প্ৰকল্পৰ যোগ্যতা, চৰকাৰী নিৰ্দেশনা আৰু অনুমোদনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

 ৫.৪. পাইপলাইন সংযোগৰ আন্তঃগাঁথনি

উৎপাদিত CBG গ্ৰাহক বা গেছ বিতৰণ নেটৱৰ্কলৈ লৈ যোৱাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰত্যাহ্বান। সেয়েহে আঁচনিখনত যোগ্য পাইপলাইন সংযোগৰ বাবে সাহায্যৰ ব্যৱস্থা আছে।

* CBG ক্লাষ্টাৰৰ পৰা মূল গেছ পাইপলাইনলৈ যোগ্য সংযোগৰ বাবে অনুমোদিত মূলধনী ব্যয়ৰ সৰ্বাধিক ৮০% পৰ্যন্ত সাহায্য।

* স্বতন্ত্ৰ CBG প্ৰকল্পৰ পৰা City Gas Distribution নেটৱৰ্কলৈ যোগ্য সংযোগৰ বাবে অনুমোদিত মূলধনী ব্যয়ৰ সৰ্বাধিক ৫০% পৰ্যন্ত সাহায্য।

এই ব্যৱস্থাই পৰিবহণ ব্যয় হ্ৰাস কৰি CBG উৎপাদকসকলৰ বজাৰ সংযোগ উন্নত কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখে।

 ৫.৫. ঋণৰ নিশ্চয়তা

সৰু আৰু মজলীয়া উদ্যোগসমূহৰ বাবে CBG প্ৰকল্প স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত ঋণ লাভ কৰাটো কঠিন হ’ব পাৰে। এই সমস্যা হ্ৰাস কৰিবলৈ আঁচনিখনত যোগ্য প্ৰকল্পৰ বাবে Credit Guarantee বা ঋণৰ নিশ্চয়তাৰ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।

| প্ৰকল্পৰ শ্ৰেণী | প্ৰতি প্ৰকল্পৰ সৰ্বাধিক নিশ্চয়তাৰ সীমা |

| ------------------------------------------- | --------------------------------------- |

| যোগ্য MSME প্ৰকল্প | ₹২০ কোটি |

| যোগ্য মহিলাৰ নেতৃত্বত পৰিচালিত MSME প্ৰকল্প | ₹২৫ কোটি |

ঘোষিত ব্যৱস্থা অনুসৰি প্ৰযোজ্য চৰকাৰী চৰ্ত পূৰণ কৰিলে যোগ্য বাকী থকা ঋণৰ পৰিমাণৰ সৰ্বাধিক ৮৫% পৰ্যন্ত নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰিব পাৰি।

ঋণৰ নিশ্চয়তা আৰু প্ৰত্যক্ষ অনুদান একে নহয়। এই ব্যৱস্থাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানৰ বিপদ হ্ৰাস কৰি যোগ্য উদ্যোগীসকলৰ বাবে বিত্তীয় সাহায্য লাভৰ পথ সহজ কৰা।

 ৫.৬. CBG Ecosystem Challenge Fund

এই উপাদানটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে CBG উদ্যোগৰ সামগ্ৰিক বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰযুক্তি, কেঁচামালৰ যোগান, আৱৰ্জনা সংগ্ৰহ, কৰ্মী প্ৰশিক্ষণ আৰু জৈৱিক সাৰৰ ব্যৱহাৰ উন্নত কৰা।

CBG প্ৰকল্প সফল কৰিবলৈ কেৱল যন্ত্ৰপাতি স্থাপন কৰাই যথেষ্ট নহয়। নিয়মিতভাৱে জৈৱিক কেঁচামালৰ যোগান, দক্ষ কৰ্মী, উপযুক্ত প্ৰযুক্তি, গেছৰ বজাৰ আৰু অৱশিষ্ট পদাৰ্থৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনাও প্ৰয়োজন।

এই উপাদানটোৱে এই প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ পূৰণ কৰি জৈৱশক্তি খণ্ডৰ দীৰ্ঘম্যাদী বিকাশত সহায় কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখে।

৬. Biogas, CBG আৰু CNG-ৰ মাজৰ পাৰ্থক্য

| বৈশিষ্ট্য | Biogas | CBG | CNG |

| ------------- | ------------------------------------------ | ------------------------------------------- | ----------------------------------- |

| উৎপত্তি | জৈৱিক আৱৰ্জনা | জৈৱিক পদাৰ্থৰ পৰা উৎপাদিত বায়’গেছ | প্ৰাকৃতিক গেছ |

| প্ৰস্তুতকৰণ | অক্সিজেনবিহীন পচন | বায়’গেছ পৰিশোধন আৰু সংকোচন | প্ৰাকৃতিক গেছ সংকোচন |

| মুখ্য উপাদান | মিথেন, কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড আৰু অন্যান্য গেছ | উচ্চ মিথেন-ঘনত্বৰ পৰিশোধিত গেছ | উচ্চ মিথেন-ঘনত্বৰ প্ৰাকৃতিক গেছ |

| ব্যৱহাৰ | ৰন্ধন, তাপ আৰু বিদ্যুৎ উৎপাদন | পৰিবহণ, উদ্যোগ আৰু উপযুক্ত গেছ নেটৱৰ্ক | পৰিবহণ, উদ্যোগ আৰু অন্যান্য ব্যৱহাৰ |

| নবীকৰণযোগ্যতা | জৈৱিক উৎসৰ পৰা উৎপাদিত হ’লে নবীকৰণযোগ্য | জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ পৰা উৎপাদিত হ’লে নবীকৰণযোগ্য | সাধাৰণতে জীৱাশ্ম ইন্ধনভিত্তিক |

পৰীক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ: CBG আৰু CNG-ৰ ব্যৱহাৰিক গুণাগুণ একে ধৰণৰ হ’ব পাৰে, কিন্তু দুয়োটাৰ উৎস পৃথক। CBG জৈৱিক পদাৰ্থৰ পৰা উৎপাদিত হয়, আনহাতে CNG সাধাৰণতে প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা পোৱা যায়।

৭. আঁচনিখনৰ অৰ্থনৈতিক আৰু পৰিৱেশগত গুৰুত্ব

২০২৬ চনৰ নতুন আঁচনিখনৰ অন্যতম লক্ষ্য হৈছে দহ বছৰৰ ভিতৰত ভাৰতৰ CBG উৎপাদন প্ৰায় দহগুণ বৃদ্ধি কৰা। চৰকাৰে ইয়াৰ জৰিয়তে শক্তি-সুৰক্ষা, গ্ৰাম্য কৰ্মসংস্থাপন আৰু পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ইতিবাচক ফলাফল লাভ কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰিছে।

ইয়াৰ সম্ভাৱ্য সুবিধাসমূহ হ’ল—

শক্তি-সুৰক্ষা: দেশৰ ভিতৰতে অধিক জৈৱশক্তি উৎপাদন কৰি আমদানিকৃত প্ৰাকৃতিক গেছ আৰু অন্যান্য জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিব পাৰে।

কৰ্মসংস্থাপন: চৰকাৰৰ ঘোষিত লক্ষ্য অনুসৰি CBG উৎপাদন আৰু সংশ্লিষ্ট কাৰ্যকলাপৰ জৰিয়তে ১,৫০,০০০ৰো অধিক কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।

কৃষিৰ উন্নয়ন: গোবৰ আৰু কৃষিজাত অৱশিষ্টৰ ব্যৱহাৰে কৃষকৰ বাবে অতিৰিক্ত উপাৰ্জনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।

পৰিৱেশ সুৰক্ষা: জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনা আৰু জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ আংশিক বিকল্প ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে প্ৰদূষণ আৰু সেউজগৃহ গেছৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিব পাৰে।

এইবোৰ চৰকাৰৰ ঘোষিত প্ৰত্যাশিত ফলাফল; ইতিমধ্যে সম্পূৰ্ণ হোৱা সাফল্য নহয়।

### ৮. অসমৰ বাবে GOBARdhan আঁচনিৰ গুৰুত্ব

অসমৰ কৃষি, পশুপালন আৰু গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ প্ৰেক্ষাপটত GOBARdhan-ৰ যথেষ্ট প্ৰাসংগিকতা আছে। ৰাজ্যখনত গোবৰ, ধানখেৰ আৰু অন্যান্য জৈৱিক অৱশিষ্টৰ পৰা জৈৱশক্তি উৎপাদনৰ সম্ভাৱনা আছে।

কৃষিজাত অৱশিষ্টৰ ব্যৱস্থাপনা: ধানখেৰ আৰু অন্যান্য উপযুক্ত কৃষিজাত অৱশিষ্ট সংগ্ৰহ কৰি জৈৱশক্তি উৎপাদনৰ কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

পশুপালনৰ উন্নয়ন: গৰু-ম’হৰ গোবৰক উপযুক্তভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি বায়’গেছ আৰু জৈৱিক সাৰ প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।

গ্ৰাম্য কৰ্মসংস্থাপন: কেঁচামাল সংগ্ৰহ, পৰিবহণ, প্ৰকল্প পৰিচালনা আৰু সাৰ বিতৰণৰ ক্ষেত্ৰত স্থানীয় উদ্যোগীসকলৰ বাবে নতুন সুযোগ সৃষ্টি হ’ব পাৰে।

জৈৱিক কৃষি: প্ৰক্ৰিয়াকৃত অৱশিষ্টৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা উপযুক্ত জৈৱিক সাৰে মাটিলৈ পুষ্টি ঘূৰাই দিয়াত সহায় কৰিব পাৰে।

পৰিষ্কাৰ শক্তিৰ বিকাশ: উপযুক্ত আন্তঃগাঁথনি আৰু বজাৰ সংযোগ থাকিলে অসমৰ CBG প্ৰকল্পই পৰিবহণ আৰু উদ্যোগৰ বাবে নবীকৰণযোগ্য ইন্ধনৰ যোগান বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।

কিন্তু কোনো নিৰ্দিষ্ট জিলাত প্ৰকল্প স্থাপন বা সাহায্য লাভ নিশ্চিত নহয়। ইয়াৰ বাবে কেঁচামালৰ উপলব্ধতা, ভূমি, পানী, পৰিবহণ ব্যয়, বজাৰ আৰু চৰকাৰী যোগ্যতাৰ চৰ্ত পৰীক্ষা কৰিব লাগিব।

 ৯. GOBARdhan Unified Portal

GOBARdhan Unified Portal হৈছে এই ক্ষেত্ৰৰ বিভিন্ন প্ৰকল্প আৰু সংশ্লিষ্ট সেৱাৰ তথ্য লাভ কৰাৰ বাবে চৰকাৰী অনলাইন মঞ্চ।

চৰকাৰী ৱেবছাইট: [https://gobardhan.gov.in/](https://gobardhan.gov.in/)

এই প’ৰ্টেলৰ জৰিয়তে সংশ্লিষ্ট উদ্যোগী আৰু প্ৰকল্প বিকাশকাৰীসকলে পঞ্জীয়ন, প্ৰকল্পৰ তথ্য আৰু চৰকাৰী সাহায্যৰ সৈতে জড়িত নিৰ্দেশনা পৰীক্ষা কৰিব পাৰে। আবেদন কৰাৰ আগতে যোগ্যতা, প্ৰয়োজনীয় নথি-পত্ৰ আৰু প্ৰযোজ্য চৰকাৰী নিয়মসমূহ পৰীক্ষা কৰাটো জৰুৰী।

 ১০. প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে MCQ

1. GOBARdhan-ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ কি?

A. Government Organic Bio Development Network

B. Galvanizing Organic Bio-Agro Resources Dhan

C. Global Bioenergy and Agricultural Development

D. Gramin Organic Biomass and Rural Development

2. মূল GOBARdhan উদ্যোগটো কোন বছৰত আৰম্ভ কৰা হৈছিল?

A. ২০১৪

B. ২০১৬

C. ২০১৮

D. ২০২১

3. GOBARdhan প্ৰথমে কোনটো অভিযানৰ অধীনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল?

A. ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য অভিযান

B. স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান (গ্ৰামীণ)

C. ৰাষ্ট্ৰীয় সৌৰ অভিযান

D. জল জীৱন মিছন

4. ২০২৬ চনৰ National Circular Bioenergy Scheme-ৰ মুঠ পুঁজি কিমান?

A. ₹৫,০০০ কোটি

B. ₹১০,০০০ কোটি

C. ₹২৩,৭৩১ কোটি

D. ₹৫০,০০০ কোটি

5. ২০২৬ চনৰ একত্ৰিত CBG আঁচনিৰ ন’ডেল মন্ত্ৰালয় কোনটো?

A. কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয়

B. পেট্ৰ’লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়

C. গ্ৰামোন্নয়ন মন্ত্ৰালয়

D. পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়

6. নতুন আঁচনিখনৰ ৰূপায়ণৰ সময়সীমা কি?

A. ২০২৪–২৫ৰ পৰা ২০২৮–২৯

B. ২০২৬–২৭ৰ পৰা ২০৩৫–৩৬

C. ২০২৫–২৬ৰ পৰা ২০৩০–৩১

D. ২০২৮–২৯ৰ পৰা ২০৪০–৪১

7. Anaerobic Digestion বুলিলে কি বুজায়?

A. মুকলি বতাহত আৱৰ্জনা জ্বলোৱা

B. অক্সিজেনৰ অনুপস্থিতিত জৈৱিক পদাৰ্থৰ পচন

C. খনিজৰ পৰা ধাতু পৃথক কৰা

D. কয়লাৰ পৰা বিদ্যুৎ উৎপাদন

8. GOBARdhan-ৰ এটা প্ৰধান শক্তিজাত উৎপাদন কি?

A. কয়লা গেছ

B. সংকুচিত জৈৱগেছ (CBG)

C. পেট্ৰ’ল

D. পাৰমাণৱিক ইন্ধন

9. মূলধনী সাহায্যৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য কি?

A. কয়লা আমদানি বৃদ্ধি কৰা

B. যোগ্য CBG প্ৰকল্পৰ বিনিয়োগত সহায় কৰা

C. সকলো পৰিয়ালৰ বিদ্যুৎ বিল পৰিশোধ কৰা

D. সম্পৰ্কহীন পথ নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰা

10. Credit Guarantee-ৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য কি?

A. যোগ্য উদ্যোগৰ বাবে ঋণ লাভ সহজ কৰা

B. সকলো পৰিয়ালক বিনামূলীয়া ইন্ধন দিয়া

C. সকলো প্ৰকল্পৰ স্বয়ংক্ৰিয় মালিকানা দিয়া

D. সকলো বিনিয়োগকাৰীৰ লাভ নিশ্চিত কৰা

11. জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ পৰা CBG উৎপাদনৰ এটা মুখ্য সুবিধা কি?

A. অনিয়ন্ত্ৰিত আৱৰ্জনা বৃদ্ধি কৰা

B. আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু নবীকৰণযোগ্য ইন্ধন উৎপাদনক সংযোগ কৰা

C. সকলো কৃষিজাত উপাদানৰ প্ৰয়োজন শেষ কৰা

D. আমদানিকৃত গেছৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা বৃদ্ধি কৰা

12. বায়’গেছ উৎপাদনৰ পিছত উপযুক্তভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৃত অৱশিষ্টৰ পৰা কি উৎপাদন কৰিব পাৰি?

A. জৈৱিক সাৰ

B. পেট্ৰ’লিয়াম কোক

C. ইউৰেনিয়াম আকৰ

D. কৃত্ৰিম খাৰুৱা তেল

১১. উপসংহাৰ

GOBARdhan হৈছে ভাৰতৰ জৈৱিক আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা, নবীকৰণযোগ্য শক্তি উৎপাদন, কৃষিৰ উন্নয়ন আৰু গ্ৰাম্য অৰ্থনীতি শক্তিশালী কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ। ২০১৮ চনত স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান (গ্ৰামীণ)-ৰ অধীনত আৰম্ভ হোৱা এই উদ্যোগে ২০২৬ চনত CBG উৎপাদন, বজাৰ সংযোগ, মূলধনী সাহায্য আৰু আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ সৈতে জড়িত এক বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় কাঠামো লাভ কৰিছে।

ইয়াৰ সফল ৰূপায়ণে কৃষকৰ বাবে নতুন উপাৰ্জনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, গ্ৰাম্য উদ্যোগীৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু দেশৰ শক্তি-সুৰক্ষাত সহায় কৰিব পাৰে। APSC, ADRE, SSC, RRB আৰু অন্যান্য প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে আঁচনিখনৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ, আৰম্ভণিৰ বছৰ, মুঠ পুঁজি, ৰূপায়ণৰ সময়সীমা আৰু ছটা মুখ্য উপাদান বিশেষভাৱে মনত ৰখা উচিত।

 তথ্যসূত্ৰ

1\. Press Information Bureau (PIB), Government of India — GOBARdhan সম্পৰ্কীয় কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাৰ অনুমোদন, ৬ আগষ্ট ২০২৬।

2\. Press Information Bureau — GOBARdhan আৰু National Circular Bioenergy Scheme সম্পৰ্কীয় চৰকাৰী তথ্য।

3\. GOBARdhan Unified Portal — [https://gobardhan.gov.in/](https://gobardhan.gov.in/)

4\. Ministry of Jal Shakti — Swachh Bharat Mission (Grameen) আৰু জৈৱিক আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনাৰ নিৰ্দেশনা।