Scientific Management Theory of F. W. Taylor

 


MCQ


১. Scientific Management Theory-ৰ সৈতে কোনজন চিন্তাবিদৰ নাম বিশেষভাৱে জড়িত?


A. Henri Fayol

B. F. W. Taylor

C. Elton Mayo

D. Max Weber


উত্তৰ: B. F. W. Taylor


২. F. W. Taylorক সাধাৰণতে কি বুলি কোৱা হয়?


A. Father of Sociology

B. Father of Public Administration

C. Father of Scientific Management

D. Father of Human Relations


উত্তৰ: C. Father of Scientific Management


৩. F. W. Taylor কোন দেশৰ চিন্তাবিদ আছিল?


A. Britain

B. France

C. Germany

D. United States of America


উত্তৰ: D. United States of America


৪. F. W. Taylorৰ জন্ম কিমান চনত হৈছিল?


A. 1850

B. 1856

C. 1861

D. 1870


উত্তৰ: B. 1856


৫. Taylorৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ The Principles of Scientific Management কিমান চনত প্ৰকাশিত হৈছিল?


A. 1905

B. 1909

C. 1911

D. 1915


উত্তৰ: C. 1911


৬. Taylorৰ আগৰ উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থখন কোনখন?


A. Administrative Behavior

B. Shop Management

C. Human Problems of an Industrial Civilization

D. General and Industrial Management


উত্তৰ: B. Shop Management


৭. Scientific Management-ৰ মূল উদ্দেশ্য কি?


A. ৰাজনৈতিক ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা

B. দক্ষতা আৰু উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰা

C. কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰা

D. সংগঠনৰ আকাৰ বৃদ্ধি কৰা


উত্তৰ: B. দক্ষতা আৰু উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰা


৮. Taylor-ৰ মতে Rule of Thumb-ৰ সলনি কি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে?


A. ব্যক্তিগত পছন্দ

B. পৰম্পৰা

C. বিজ্ঞানভিত্তিক পদ্ধতি

D. ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্ত


উত্তৰ: C. বিজ্ঞানভিত্তিক পদ্ধতি


৯. Taylor-ৰ প্ৰথম মূল নীতি কোনটো?


A. Unity of Command

B. Science, Not Rule of Thumb

C. Scalar Chain

D. Esprit de Corps


উত্তৰ: B. Science, Not Rule of Thumb


১০. Taylor-ৰ মতে শ্ৰমিকক কেনেদৰে নিৰ্বাচন কৰিব লাগে?


A. পৰম্পৰাগতভাৱে

B. ব্যক্তিগত পৰিচয়ৰ ভিত্তিত

C. বৈজ্ঞানিকভাৱে

D. জ্যেষ্ঠতাৰ ভিত্তিত


উত্তৰ: C. বৈজ্ঞানিকভাৱে


১১. Scientific Selection-ৰ পিছত কোনটো গুৰুত্বপূৰ্ণ?


A. প্ৰশিক্ষণ

B. বদলি

C. অৱসৰ

D. পদত্যাগ


উত্তৰ: A. প্ৰশিক্ষণ


১২. Time Study-ৰ মূল উদ্দেশ্য কি?


A. শ্ৰমিকৰ বয়স নিৰ্ধাৰণ কৰা

B. কাম সম্পন্ন কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় সময় নিৰ্ধাৰণ কৰা

C. মজুৰি নিৰ্ধাৰণ কৰা

D. কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা গণনা কৰা


উত্তৰ: B. কাম সম্পন্ন কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় সময় নিৰ্ধাৰণ কৰা


১৩. Motion Study-ৰ মূল উদ্দেশ্য কি?


A. অপ্ৰয়োজনীয় গতি চিনাক্ত আৰু হ্ৰাস কৰা

B. শ্ৰমিকৰ মজুৰি বৃদ্ধি কৰা

C. উৎপাদনৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা

D. কৰ্মচাৰী নিয়োগ কৰা


উত্তৰ: A. অপ্ৰয়োজনীয় গতি চিনাক্ত আৰু হ্ৰাস কৰা


১৪. Fatigue Study কিহৰ সৈতে জড়িত?


A. সংগঠনৰ আকাৰ

B. শ্ৰমিকৰ ক্লান্তি

C. মজুৰিৰ হাৰ

D. যন্ত্ৰৰ মূল্য


উত্তৰ: B. শ্ৰমিকৰ ক্লান্তি


১৫. Motion Study-ৰ বিকাশৰ সৈতে কাৰ নাম বিশেষভাৱে জড়িত?


A. Frank আৰু Lillian Gilbreth

B. Max Weber আৰু Fayol

C. Mayo আৰু Barnard

D. Simon আৰু Gulick


উত্তৰ: A. Frank আৰু Lillian Gilbreth


১৬. Standardisation বুলিলে কি বুজায়?


A. কামৰ পদ্ধতি আৰু উপাদানৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট মান স্থাপন

B. কৰ্মচাৰী বদলি কৰা

C. মজুৰি হ্ৰাস কৰা

D. সংগঠন বন্ধ কৰা


উত্তৰ: A. কামৰ পদ্ধতি আৰু উপাদানৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট মান স্থাপন


১৭. Functional Foremanship-ত মুঠ কেইজন বিশেষীকৃত তদাৰককাৰীৰ কথা কোৱা হয়?


A. 4 জন

B. 6 জন

C. 8 জন

D. 10 জন


উত্তৰ: C. 8 জন


১৮. Functional Foremanship-ৰ Planning Department-ত কোনজন থাকে?


A. Speed Boss

B. Inspector

C. Route Clerk

D. Repair Boss


উত্তৰ: C. Route Clerk


১৯. Instruction Card Clerk-ৰ প্ৰধান কাম কি?


A. শ্ৰমিকক মজুৰি দিয়া

B. কামৰ নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰা

C. যন্ত্ৰ মেৰামতি কৰা

D. গুণগত মান পৰীক্ষা কৰা


উত্তৰ: B. কামৰ নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰা


২০. Inspector-ৰ প্ৰধান দায়িত্ব কি?


A. কামৰ পথ নিৰ্ধাৰণ কৰা

B. শ্ৰমিকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া

C. উৎপাদনৰ গুণগত মান পৰীক্ষা কৰা

D. মজুৰি নিৰ্ধাৰণ কৰা


উত্তৰ: C. উৎপাদনৰ গুণগত মান পৰীক্ষা কৰা


২১. Repair Boss কিহৰ সৈতে জড়িত?


A. শৃংখলা

B. যন্ত্ৰপাতিৰ মেৰামতি

C. সময় পৰিমাপ

D. উৎপাদনৰ গুণগত মান


উত্তৰ: B. যন্ত্ৰপাতিৰ মেৰামতি


২২. Differential Piece-Rate System-ৰ মূল উদ্দেশ্য কি?


A. উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে মজুৰিৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা

B. সকলোকে সমান মজুৰি দিয়া

C. কৰ্মচাৰী হ্ৰাস কৰা

D. কামৰ সময় বৃদ্ধি কৰা


উত্তৰ: A. উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে মজুৰিৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা


২৩. Task and Bonus System-ৰ সৈতে কাৰ নাম বিশেষভাৱে জড়িত?


A. H. L. Gantt

B. Elton Mayo

C. Max Weber

D. Henri Fayol


উত্তৰ: A. H. L. Gantt


২৪. Taylor-ৰ মতে Mental Revolution-ৰ মূল উদ্দেশ্য কি?


A. ব্যৱস্থাপনা আৰু শ্ৰমিকৰ মাজত সহযোগিতা স্থাপন কৰা

B. শ্ৰমিকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰা

C. উৎপাদন বন্ধ কৰা

D. সংগঠন ভংগ কৰা


উত্তৰ: A. ব্যৱস্থাপনা আৰু শ্ৰমিকৰ মাজত সহযোগিতা স্থাপন কৰা


২৫. Taylor-ৰ Scientific Management-ত কোনটো বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ?


A. Division of Labour

B. ব্যক্তিগত স্বাধীনতা

C. ৰাজনৈতিক দল

D. সামাজিক আন্দোলন


উত্তৰ: A. Division of Labour


২৬. Scientific Management-ত Planning আৰু Execution-ৰ মাজত কি কৰা হৈছিল?


A. দুয়োটাক একত্ৰিত কৰা হৈছিল

B. পৃথকীকৰণ কৰা হৈছিল

C. Planning বাতিল কৰা হৈছিল

D. Execution বাতিল কৰা হৈছিল


উত্তৰ: B. পৃথকীকৰণ কৰা হৈছিল


২৭. Taylor-ৰ Scientific Management-ত Economic Man ধাৰণাই কিহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে?


A. সামাজিক স্বীকৃতি

B. আৰ্থিক প্ৰেৰণা

C. ৰাজনৈতিক ক্ষমতা

D. ধৰ্মীয় মূল্যবোধ


উত্তৰ: B. আৰ্থিক প্ৰেৰণা


২৮. Scientific Management-ৰ এটা মুখ্য সীমাবদ্ধতা কি?


A. মানৱীয় আৰু মনোবৈজ্ঞানিক দিশক তুলনামূলকভাৱে কম গুৰুত্ব দিয়া

B. বিজ্ঞানৰ ব্যৱহাৰ কৰা

C. প্ৰশিক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া

D. মানকীকৰণ কৰা


উত্তৰ: A. মানৱীয় আৰু মনোবৈজ্ঞানিক দিশক তুলনামূলকভাৱে কম গুৰুত্ব দিয়া


২৯. Human Relations Approach-এ Scientific Management-ৰ কোনটো দিশৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰে?


A. কেৱল সময়

B. কেৱল উৎপাদন

C. মানৱীয় আৰু সামাজিক দিশ

D. কেৱল যন্ত্ৰপাতি


উত্তৰ: C. মানৱীয় আৰু সামাজিক দিশ


৩০. Scientific Management-ৰ কোনটো ধাৰণা আধুনিক Personnel Administration-ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত?


A. Scientific Selection and Training

B. Political Selection

C. Random Selection

D. Traditional Selection


উত্তৰ: A. Scientific Selection and Training


৩১. Scientific Management-ৰ প্ৰধান লক্ষ্যৰ ভিতৰত কোনটো অন্তৰ্ভুক্ত?


A. অপচয় বৃদ্ধি কৰা

B. উৎপাদনশীলতা হ্ৰাস কৰা

C. দক্ষতা বৃদ্ধি কৰা

D. মানদণ্ড বিলুপ্ত কৰা


উত্তৰ: C. দক্ষতা বৃদ্ধি কৰা


৩২. Taylor-ৰ মতে Management-ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব কি?


A. কেৱল শাস্তি দিয়া

B. কামৰ পৰিকল্পনা আৰু বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি নিৰ্ধাৰণ কৰা

C. শ্ৰমিকক সকলো কাম এৰি দিয়া

D. সংগঠন বন্ধ কৰা


উত্তৰ: B. কামৰ পৰিকল্পনা আৰু বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি নিৰ্ধাৰণ কৰা


৩৩. Scientific Management-এ কোনটো হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল?


A. দক্ষতা

B. অপচয়

C. উৎপাদন

D. প্ৰশিক্ষণ


উত্তৰ: B. অপচয়


৩৪. লোক প্ৰশাসনত Scientific Management-ৰ কোনটো নীতি প্ৰয়োগযোগ্য?


A. মানকীকৰণ

B. সম্পূৰ্ণ ব্যক্তিগত শাসন

C. নিয়মবিহীনতা

D. পৰিকল্পনাহীনতা


উত্তৰ: A. মানকীকৰণ


৩৫. Scientific Management-ৰ কেন্দ্ৰীয় ধাৰণা কোনটো?


A. Rule of Thumb

B. Scientific Study of Work

C. Political Control

D. Social Revolution


উত্তৰ: B. Scientific Study of Work


---


২ নম্বৰৰ প্ৰশ্নোত্তৰ


১. বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনা বুলিলে কি বুজা?


উত্তৰ: বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনা হৈছে কামৰ পৰ্যবেক্ষণ, পৰিমাপ, বিশ্লেষণ আৰু মানকীকৰণৰ জৰিয়তে সংগঠনৰ দক্ষতা আৰু উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰাৰ এক পদ্ধতিগত ব্যৱস্থা।


২. F. W. Taylor কোন আছিল?


উত্তৰ: F. W. Taylor এগৰাকী আমেৰিকান যান্ত্ৰিক অভিযন্তা আৰু ব্যৱস্থাপনা চিন্তাবিদ আছিল। তেওঁক সাধাৰণতে “Father of Scientific Management” বুলি কোৱা হয়।


৩. Taylor-ৰ Scientific Management-ৰ দুটা উদ্দেশ্য লিখা।


উত্তৰ:

১. সংগঠনৰ দক্ষতা আৰু উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰা।

২. সময়, শ্ৰম আৰু সম্পদৰ অপচয় হ্ৰাস কৰা।


৪. “Science, Not Rule of Thumb” বুলিলে কি বুজা?


উত্তৰ: ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে পৰম্পৰাগত অভ্যাস বা অনুমানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰি কামৰ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন আৰু বিশ্লেষণৰ ভিত্তিত সৰ্বোত্তম কামৰ পদ্ধতি নিৰ্ধাৰণ কৰা।


৫. Scientific Selection and Training কি?


উত্তৰ: কামৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুসৰি উপযুক্ত শ্ৰমিকক বৈজ্ঞানিকভাৱে নিৰ্বাচন কৰা আৰু তেওঁলোকক নিৰ্ধাৰিত কামৰ বাবে উপযুক্ত প্ৰশিক্ষণ দিয়াকে Scientific Selection and Training বোলা হয়।


৬. Time Study কি?


উত্তৰ: Time Study হৈছে এটা নিৰ্দিষ্ট কাম উপযুক্ত শ্ৰমিকে সম্পন্ন কৰিবলৈ প্ৰয়োজন হোৱা সময়ৰ বৈজ্ঞানিক পৰ্যবেক্ষণ আৰু পৰিমাপ।


৭. Motion Study কি?


উত্তৰ: Motion Study হৈছে কাম সম্পন্ন কৰাৰ সময়ত শ্ৰমিকৰ বিভিন্ন শাৰীৰিক গতি অধ্যয়ন কৰি অপ্ৰয়োজনীয় গতি চিনাক্ত আৰু হ্ৰাস কৰাৰ পদ্ধতি।


৮. Fatigue Study কি?


উত্তৰ: Fatigue Study হৈছে কামৰ সময়ত শ্ৰমিকৰ ক্লান্তিৰ কাৰণ আৰু ইয়াৰ কাৰ্যসম্পাদনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ অধ্যয়ন কৰা পদ্ধতি।


৯. Standardisation কি?


উত্তৰ: Standardisation বা মানকীকৰণ হৈছে সঁজুলি, কেঁচামাল, কামৰ পদ্ধতি, সময়, গুণগত মান আৰু কৰ্ম-পৰিস্থিতিৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট মান স্থাপন কৰা।


১০. Functional Foremanship কি?


উত্তৰ: Functional Foremanship হৈছে তদাৰকীৰ কামক বিভিন্ন বিশেষীকৃত কাৰ্যত ভাগ কৰি বিভিন্ন বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰা তদাৰকী কৰাৰ Taylor-ৰ পদ্ধতি।


১১. Functional Foremanship-ৰ দুটা Planning Department-ৰ পদৰ নাম লিখা।


উত্তৰ: Route Clerk আৰু Instruction Card Clerk।


১২. Functional Foremanship-ৰ দুটা Production Department-ৰ পদৰ নাম লিখা।


উত্তৰ: Gang Boss আৰু Speed Boss।


১৩. Differential Piece-Rate System কি?


উত্তৰ: ই এনে এক মজুৰি ব্যৱস্থা য'ত নিৰ্ধাৰিত উৎপাদন মানদণ্ড পূৰণ কৰা শ্ৰমিকক অধিক হাৰত আৰু মানদণ্ড পূৰণ কৰিব নোৱাৰিলে তুলনামূলকভাৱে কম হাৰত মজুৰি দিয়াৰ ব্যৱস্থা থাকে।


১৪. Task and Bonus System কি?


উত্তৰ: Task and Bonus System-ত নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত নিৰ্দিষ্ট কাম সম্পন্ন কৰিলে শ্ৰমিকক সাধাৰণ মজুৰিৰ উপৰিও অতিৰিক্ত বোনাছ দিয়াৰ ব্যৱস্থা থাকে।


১৫. Mental Revolution কি?


উত্তৰ: Mental Revolution হৈছে ব্যৱস্থাপনা আৰু শ্ৰমিকৰ চিন্তাধাৰাত পৰিৱৰ্তন আনি সংঘাতৰ পৰিৱৰ্তে সহযোগিতা আৰু পাৰস্পৰিক সমন্বয় স্থাপন কৰাৰ ধাৰণা।


১৬. Taylor-ৰ মতে Planning আৰু Execution কিয় পৃথক কৰা হৈছিল?


উত্তৰ: কামৰ পদ্ধতি, সময়, সঁজুলি আৰু মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণৰ দৰে পৰিকল্পনাৰ কাম ব্যৱস্থাপনাই কৰিব আৰু নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰি কাম সম্পাদন শ্ৰমিকসকলে কৰিব—এই উদ্দেশ্যে দুয়োটা পৃথক কৰা হৈছিল।


১৭. Economic Man ধাৰণা কি?


উত্তৰ: Economic Man ধাৰণাই মানুহৰ আচৰণত আৰ্থিক লাভ বা মজুৰি এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰেৰণা হিচাপে কাম কৰে বুলি ধাৰণা কৰে। অধিক কাৰ্যসম্পাদনৰ সৈতে অধিক আৰ্থিক পুৰস্কাৰ জড়িত কৰা হয়।


১৮. Scientific Management-ৰ দুটা কৌশল লিখা।


উত্তৰ: Time Study আৰু Motion Study।


১৯. Scientific Management-ৰ দুটা সীমাবদ্ধতা লিখা।


উত্তৰ:

১. মানৱীয় আৰু মনোবৈজ্ঞানিক দিশক তুলনামূলকভাৱে কম গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।

২. আৰ্থিক প্ৰেৰণাক অধিক গুৰুত্ব দিয়াৰ ফলত মানুহৰ অন্যান্য প্ৰয়োজনীয়তা উপেক্ষিত হৈছিল।


২০. লোক প্ৰশাসনত Scientific Management-ৰ দুটা প্ৰয়োগ লিখা।


উত্তৰ: লোক প্ৰশাসনত কামৰ মানকীকৰণ, Work Measurement, বৈজ্ঞানিক কৰ্মচাৰী নিৰ্বাচন, প্ৰশিক্ষণ আৰু Performance Evaluation-ৰ দৰে ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ নীতি প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি।


২১. Scientific Management আৰু Human Relations Approach-ৰ মাজত এটা পাৰ্থক্য লিখা।


উত্তৰ: Scientific Management-এ মূলতঃ দক্ষতা, উৎপাদনশীলতা আৰু কামৰ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। Human Relations Approach-এ কৰ্মচাৰীৰ সামাজিক, মানসিক আৰু মানৱীয় দিশৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে।


২২. Taylor-ৰ Scientific Management-ৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান লিখা।


উত্তৰ:

১. কামৰ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন আৰু Time Study-ৰ বিকাশ।

২. Scientific Selection, Training, Standardisation আৰু Performance Measurement-ৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ।


২৩. Scientific Management-এ সংগঠনৰ দক্ষতা কেনেদৰে বৃদ্ধি কৰে?


উত্তৰ: কামৰ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন, সময় আৰু গতিৰ পৰিমাপ, মানকীকৰণ, বিশেষীকৰণ আৰু উপযুক্ত শ্ৰমিক নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে অপচয় হ্ৰাস কৰি সংগঠনৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰে।


২৪. Scientific Management-ৰ সৈতে জড়িত দুজন চিন্তাবিদৰ নাম লিখা।


উত্তৰ: F. W. Taylor আৰু Frank Gilbreth।


২৫. Taylor-ৰ তত্ত্বৰ আধুনিক প্ৰাসংগিকতা কি?


উত্তৰ: আধুনিক সংগঠনত Work Study, Standardisation, Employee Training, Performance Measurement, Process Improvement আৰু সম্পদৰ দক্ষ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত Taylor-ৰ বহুতো ধাৰণা এতিয়াও প্ৰাসংগিক।


---


অতি চমু Exam Facts


- Scientific Management-ৰ পিতৃ: F. W. Taylor

- Taylor-ৰ জন্ম: 1856

- Taylor-ৰ মৃত্যু: 1915

- মূল গ্ৰন্থ: The Principles of Scientific Management

- মূল গ্ৰন্থ প্ৰকাশ: 1911

- আগৰ উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ: Shop Management

- প্ৰধান কৌশল: Time Study

- Motion Study: Frank আৰু Lillian Gilbreth

- Task and Bonus System: H. L. Gantt

- Functional Foremanship: 8 বিশেষীকৃত তদাৰকী পদ

- মূল প্ৰেৰণা: আৰ্থিক প্ৰেৰণা

- প্ৰধান লক্ষ্য: Efficiency আৰু Productivity বৃদ্ধি

- মূল ধাৰণা: Science, Not Rule of Thumb

- গুৰুত্বপূৰ্ণ ধাৰণা: Mental Revolution

Comments