অসমত ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰাৰ উদ্ভৱ

 

ভূমিকা

অসমৰ ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰাৰ উদ্ভৱ বুলিলে অসমত ৰাষ্ট্ৰ, শাসন, সমাজ, অধিকাৰ, ন্যায়, পৰিচয়, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণ সম্পৰ্কীয় ধাৰণাসমূহৰ ক্ৰমাগত বিকাশক বুজোৱা হয়। অসমীয়া ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰা কোনো এজন চিন্তাবিদ বা এটা নিৰ্দিষ্ট মতবাদৰ ফল নহয়। ই আহোম যুগৰ পৰম্পৰাগত শাসন ব্যৱস্থা, নৱ-বৈষ্ণৱ আন্দোলন, ঔপনিৱেশিক শাসন, আধুনিক শিক্ষা, মুদ্ৰণ-সংস্কৃতি আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনৰ মাজেৰে ক্ৰমে বিকশিত হৈছিল।

১. শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ

শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ (১৪৪৯–১৫৬৮) অসমৰ সমাজ আৰু সংস্কাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক যুগান্তকাৰী ব্যক্তিত্ব। তেওঁ নৱ-বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ জৰিয়তে সমাজত ভক্তি, মানৱতা, সহযোগিতা আৰু সামাজিক সংহতিৰ আদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰিছিল।

নামঘৰ আৰু সত্ৰ কেৱল ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে নহয়, সামাজিক সমাগম, আলোচনা আৰু সামূহিক অংশগ্ৰহণৰ কেন্দ্ৰ হিচাপেও বিকশিত হৈছিল। শংকৰদেৱৰ চিন্তাই সামাজিক বিভাজন হ্ৰাস, মানৱীয় মৰ্যাদা আৰু সামূহিক দায়িত্ববোধৰ বিকাশত সহায় কৰিছিল।

২. মাধৱদেৱ

মাধৱদেৱ (১৪৮৯–১৫৯৬) শংকৰদেৱৰ আদৰ্শক আগুৱাই লৈ গৈছিল। তেওঁৰ সাহিত্যিক আৰু ধৰ্মীয় কৰ্মৰ জৰিয়তে নৱ-বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ সাংগঠনিক ভিত্তি অধিক শক্তিশালী হৈছিল।

নামঘৰ আৰু সত্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা সামাজিক সংগঠনে সহযোগিতা, সামূহিক অংশগ্ৰহণ আৰু সামাজিক শৃংখলাৰ ধাৰণাক শক্তিশালী কৰিছিল।

৩. আনন্দৰাম বৰুৱা

আনন্দৰাম বৰুৱা (১৮৫০–১৮৮৯) ঊনবিংশ শতিকাৰ অসমৰ অন্যতম প্ৰধান বুদ্ধিজীৱী আছিল। আধুনিক শিক্ষা আৰু জ্ঞানচৰ্চাৰ বিকাশত তেওঁৰ অৱদান উল্লেখযোগ্য।

তেওঁৰ কৰ্মই অসমীয়া সমাজক আধুনিক বৌদ্ধিক চিন্তাৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰাত সহায় কৰিছিল। ভাষা, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু অসমীয়া পৰিচয় সম্পৰ্কে সচেতনতা বৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদান গুৰুত্বপূৰ্ণ।

৪. গুণাভিৰাম বৰুৱা

গুণাভিৰাম বৰুৱা (১৮৩৪–১৮৯৪) অসমৰ অন্যতম প্ৰধান সমাজ সংস্কাৰক আৰু বুদ্ধিজীৱী। তেওঁ আধুনিক শিক্ষা, যুক্তিবাদ আৰু সামাজিক সংস্কাৰৰ পক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছিল।

তেওঁৰ চিন্তাই সমাজৰ ৰক্ষণশীলতা আৰু কিছুমান সামাজিক কু-প্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে সচেতনতা সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁৰ অৱদানৰ জৰিয়তে যুক্তিবাদ, ব্যক্তিস্বাধীনতা আৰু সামাজিক সংস্কাৰৰ ধাৰণা শক্তিশালী হৈছিল।

৫. হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা

হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা (১৮৩৫–১৮৯৬) অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি। তেওঁৰ ‘হেমকোষ’ অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশ আৰু মান্যকৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখযোগ্য অৱদান।

ভাষা ক্ৰমে অসমীয়া সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক পৰিচয়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান হৈ পৰে।

৬. লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা

লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা (১৮৬৪–১৯৩৮) অসমীয়া সাহিত্যিক নৱজাগৰণৰ অন্যতম প্ৰধান ব্যক্তি। সাহিত্য, ব্যংগ, প্ৰবন্ধ আৰু সাংবাদিকতাৰ জৰিয়তে তেওঁ অসমীয়া ভাষা, সংস্কৃতি আৰু জাতীয় চেতনাক শক্তিশালী কৰিছিল।

তেওঁৰ চিন্তাই অসমীয়া সমাজ, ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক আত্মপৰিচয়ৰ প্ৰতি সচেতনতা বৃদ্ধি কৰিছিল।

৭. তৰুণ ৰাম ফুকন

তৰুণ ৰাম ফুকন (১৮৭৭–১৯৩৯) অসমৰ অন্যতম প্ৰধান জাতীয়তাবাদী নেতা আছিল। তেওঁ ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

তেওঁ গান্ধীয় আদৰ্শ, অসহযোগ আন্দোলন আৰু জনসাধাৰণৰ ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণৰ ধাৰণা অসমত প্ৰচাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

৮. নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ

নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ (১৮৭৫–১৯৩৬) অসমৰ জাতীয়তাবাদী ৰাজনীতিৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ নেতা আছিল। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত হৈ অসমৰ জনসাধাৰণৰ মাজত ৰাজনৈতিক সচেতনতা বৃদ্ধিত সহায় কৰিছিল।

তেওঁৰ ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপে ৰাজনৈতিক প্ৰতিনিধিত্ব, সাংবিধানিক সংস্কাৰ আৰু জনঅংশগ্ৰহণৰ ধাৰণাক শক্তিশালী কৰিছিল।

৯. গোপীনাথ বৰদলৈ

গোপীনাথ বৰদলৈ (১৮৯০–১৯৫০) অসমৰ আধুনিক ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ অন্যতম প্ৰধান নেতা। স্বাধীনতা আন্দোলনত তেওঁৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছিল আৰু স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ অসমৰ প্ৰথম মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

তেওঁ অসমৰ ৰাজনৈতিক, ভৌগোলিক আৰু সাংস্কৃতিক স্বাৰ্থ ৰক্ষাৰ বাবে শক্তিশালী ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ ৰাজনৈতিক চিন্তাত ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ আৰু অসমীয়া আঞ্চলিক স্বাৰ্থৰ মাজত এক সমন্বয় দেখা যায়।

১০. বিষ্ণুৰাম মেধি

বিষ্ণুৰাম মেধি (১৮৮৮–১৯৮১) অসমৰ স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু স্বাধীনোত্তৰ ৰাজনীতিৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য নেতা। তেওঁ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনে সাংবিধানিক গণতন্ত্ৰ, প্ৰতিনিধিত্বমূলক চৰকাৰ আৰু প্ৰশাসনিক বিকাশৰ ধাৰণাৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছিল।

১১. ড° ভূপেন হাজৰিকা

ড° ভূপেন হাজৰিকা (১৯২৬–২০১১) মূলতঃ সংগীতজ্ঞ, গীতিকাৰ, সাহিত্যিক আৰু সাংস্কৃতিক ব্যক্তিত্ব আছিল যদিও তেওঁৰ সৃষ্টিশীল কৰ্মৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ গভীৰ আছিল।

তেওঁৰ গীত আৰু সাহিত্যত মানৱতা, সমতা, সামাজিক ন্যায়, দৰিদ্ৰতা আৰু ঐক্যৰ দৰে বিষয় প্ৰকাশ পাইছিল।

১২. প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত

প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত অসম আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজনৈতিক নেতা। ১৯৭৯–১৯৮৫ চনৰ অসম আন্দোলনে অবৈধ প্ৰব্ৰজন, নাগৰিকত্ব, ভোটাৰ তালিকা আৰু অসমীয়া পৰিচয়ৰ প্ৰশ্নক কেন্দ্ৰ কৰি ব্যাপক ৰাজনৈতিক সচেতনতা সৃষ্টি কৰিছিল।

অসম চুক্তি, ১৯৮৫-ৰ পিছত অসমৰ ৰাজনীতিত আঞ্চলিক পৰিচয় আৰু নাগৰিকত্বৰ প্ৰশ্ন অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰে।

সামগ্ৰিক মূল্যায়ন

অসমৰ ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰাৰ বিকাশত বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ নেতাসকলে বিভিন্ন ধৰণে অৱদান আগবঢ়াইছে। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱে সামাজিক সংহতি আৰু সামূহিক সংগঠনৰ ভিত্তি শক্তিশালী কৰিছিল। আনন্দৰাম বৰুৱা, গুণাভিৰাম বৰুৱা আৰু হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই আধুনিক শিক্ষা, যুক্তিবাদ, সমাজ সংস্কাৰ আৰু ভাষা-চেতনাৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছিল। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই সাংস্কৃতিক পৰিচয় শক্তিশালী কৰিছিল। তৰুণ ৰাম ফুকন, নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ আৰু গোপীনাথ বৰদলৈয়ে জাতীয়তাবাদ আৰু গণ-অংশগ্ৰহণৰ বিকাশ ঘটাইছিল। স্বাধীনোত্তৰ কালত আঞ্চলিক পৰিচয়, নাগৰিকত্ব, স্বায়ত্তশাসন আৰু ফেডাৰেলিজমৰ প্ৰশ্ন ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হৈ পৰে।

উপসংহাৰ

অসমত ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰাৰ উদ্ভৱ এক দীৰ্ঘম্যাদী ঐতিহাসিক প্ৰক্ৰিয়া। ধৰ্মীয়-সামাজিক সংস্কাৰ, আধুনিক শিক্ষা, ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক জাগৰণ, ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ আৰু আঞ্চলিক ৰাজনৈতিক চেতনাই মিলি অসমৰ ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰাক গঢ় দিছে।

সেয়েহে অসমৰ ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰাক পৰম্পৰাগত শাসন, সামাজিক সংস্কাৰ, সাংস্কৃতিক পৰিচয়, জাতীয়তাবাদ, গণতন্ত্ৰ আৰু আঞ্চলিক অধিকাৰৰ সমন্বিত বিকাশ হিচাপে বুজিব পাৰি।

গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস

• Political History of Assam — S. L. Baruah

• A Comprehensive History of Assam — H. K. Barpujari

• The History of Assam — Edward Gait

• অসমৰ ইতিহাস আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজনীতি সম্পৰ্কীয় মানক গ্ৰন্থ

• চৰকাৰী প্ৰকাশন আৰু ঐতিহাসিক নথি