Patriarchy (পিতৃতন্ত্র )

পিতৃতন্ত্র কি?

পিতৃতন্ত্ৰ হৈছে পুৰুষক ক্ষমতা আৰু নিয়ন্ত্ৰণ প্রদান কৰা  এক সামাজিক ব্যৱস্থা |

পুৰুষতন্ত্ৰ হৈছে এনে এক সমাজ ব্যৱস্থা য'ত পুৰুষে প্ৰাথমিক ক্ষমতা দখল কৰে, ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে  । ই ভাৰতত এক গাঁথনিগত আৰু মতাদৰ্শগত বাধা হিচাপে কাম কৰে, যিটো পৰম্পৰাগত নীতি আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক, আইনী বা ধৰ্মীয় পদ্ধতি দুয়োটাৰে দ্বাৰা স্থায়ী কৰি ৰখা হয় যিয়ে মহিলাৰ স্বায়ত্তশাসন আৰু সম্পদ নিয়ন্ত্ৰণক সীমিত কৰে।

পিতৃতন্ত্ৰই এনে এক সামাজিক ব্যৱস্থাক বুজায় য’ত পুৰুষে প্ৰাথমিক ক্ষমতা লাভ কৰে, ৰাজনৈতিক নেতৃত্ব, নৈতিক কৰ্তৃত্ব, সামাজিক বিশেষাধিকাৰ আৰু সম্পত্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণত প্ৰধান ভূমিকা পালন কৰে । 

পিতৃতন্ত্র (Patriarchy) শব্দটো লেটিন শব্দ " Pater " ৰ পৰা আহিছে , যাৰ অৰ্থ হৈছে পিতৃ , আৰু " আৰ্কে " , যাৰ অৰ্থ হৈছে শাসন |

পিতৃতন্ত্ৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ : 

Features of Patriarchy: 

পুৰুষৰ আধিপত্যঃ পিতৃতন্ত্ৰত ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক প্ৰতিষ্ঠানত ক্ষমতা আৰু কৰ্তৃত্বৰ পদত পুৰুষৰ আধিপত্য থকা দেখা যায় |  

পুৰুষৰ বিশেষাধিকাৰ: এনে কিছুমান সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক নীতি আছে যিয়ে সাধাৰণতে পুৰুষক অধিক বিশেষাধিকাৰ, মৰ্যাদা আৰু অধিকাৰ প্ৰদান কৰে আনহাতে মহিলাৰ স্বায়ত্তশাসন আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট কম।

নাৰীৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণঃ পিতৃতান্ত্রিক সমাজত নাৰীৰ প্ৰাথমিক ভূমিকা প্ৰায়ে সন্তান জন্ম দিয়া আৰু ঘৰুৱা কৰ্তব্যৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত। নিয়মিত বিবাহ, মহিলাৰ বাবে কৰ্মসংস্থাপন/শিক্ষাৰ ওপৰত বাধা আৰোপ কৰা আদি প্ৰথাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু যৌনতা সাধাৰণতে পিতৃ-স্বামীয়ে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

সম্পত্তিৰ মালিকীস্বত্ব: উত্তৰাধিকাৰৰ ব্যৱস্থাই সাধাৰণতে পুত্ৰ আৰু পুৰুষক সম্পত্তিৰ মালিক আৰু হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনুকূল কৰে। পুৰুষক মাটি/সম্পত্তিৰ মালিকীস্বত্বৰ অধিকাৰৰ জৰিয়তে অধিক নিৰাপত্তা আৰু মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হয় আনহাতে মহিলাৰ সম্পত্তিৰ অধিকাৰ কম।

লিংগ শ্ৰম বিভাজন: লিংগ ভূমিকাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এক সুকীয়া সামাজিক শ্ৰম বিভাজন আছে য’ত পুৰুষক দৰমহা পোৱা শ্ৰম/ৰাজহুৱা ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰিত আৰু মহিলাসকলে বিনা বেতনে ঘৰুৱা কাম আৰু যত্ন লোৱাৰ কামত মনোনিৱেশ কৰে।

পুৰুষৰ আধিপত্যৰ মতাদৰ্শঃ নাৰীক অধীনস্থ, ঘৰুৱা সত্তা হিচাপে ধাৰণা কৰি পুৰুষ কৰ্তৃত্বৰ পিতৃতান্ত্রিক মূল্যবোধক বৈধতা প্ৰদান কৰিবলৈ সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় নীতি-নিয়ম আৰু পৰম্পৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পৰিয়ালৰ সংহিতা আৰু নীতিৰ দৰে গাঁথনিৰ জৰিয়তে ই প্ৰতিষ্ঠানিক হৈ পৰে।