Human Rights Council
মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ
মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ হৈছে বিশ্বজুৰি সকলো মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু সুৰক্ষাৰ বাবে দায়বদ্ধ ৪৭খন ৰাষ্ট্ৰৰে গঠিত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ব্যৱস্থাৰ ভিতৰৰ এক আন্তঃচৰকাৰী সংস্থা।
এই পৰিষদখনে মানৱ অধিকাৰ বিষয়ক আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত বছৰটোৰ ভিতৰত আলোচনা কৰাৰ ক্ষমতা আছে। ইয়াৰ বৈঠক জেনেভাত থকা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ কাৰ্যালয়ত হয়।
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদ ২০০৬ চনত গঠন কৰা হয়। এই পৰিষদে পূৰ্বৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ আয়োগৰ ঠাই গ্ৰহণ কৰে ।
মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্তৰ কাৰ্যালয়ে মানৱ অধিকাৰ পৰিষদৰ সচিবালয় হিচাপে কাম কৰে।
ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ছুইজাৰলেণ্ডৰ জেনেভাত অৱস্থিত।
কাৰ্য্য: মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত এক বিশ্বব্যাপী মঞ্চ প্ৰদান কৰে, প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে, সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ পৰ্যালোচনা কৰে, আৰু তদন্ত আৰু বিশেষ পদ্ধতিৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।
মানৱ অধিকাৰ পৰিষদে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহত মানৱ অধিকাৰ উলংঘাৰ অভিযোগৰ তদন্ত কৰে, আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ভিত্তিক মানৱ অধিকাৰ বিষয় যেনে সংগঠন আৰু সমাৱেশৰ স্বাধীনতা, মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতা, বিশ্বাস আৰু ধৰ্মৰ স্বাধীনতা, মহিলাৰ অধিকাৰ, এলজিবিটিআই অধিকাৰ, আৰু বৰ্ণ আৰু জাতিগত সংখ্যালঘুৰ অধিকাৰ আদিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে৷
বিশ্বজুৰি মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু সুৰক্ষাৰ বাবে মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ সম্পূৰ্ণৰূপে দায়বদ্ধ।
মানৱ অধিকাৰ পৰিষদে গণহত্যা, যুদ্ধাপৰাধ, বৰ্ণ বৈষম্যকে ধৰি মানৱ অধিকাৰ উলংঘাৰ তদন্ত কৰে।
ইউনিভাৰ্চেল পিৰিয়ডিক ৰিভিউ (ইউপিআৰ) ব্যৱস্থাই পৰিষদক ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ মানৱ অধিকাৰৰ ৰেকৰ্ড মূল্যায়ন কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে।
মানৱ অধিকাৰ পৰিষদৰ প্ৰাথমিক কাম আৰু দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত আছে:
মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ: পৰিষদে মানৱ অধিকাৰক প্ৰসাৰিত কৰে । আলোচনা, সহযোগিতা আৰু সামৰ্থ্য বিকাশৰ জৰিয়তে বিশ্বজুৰি অধিকাৰসমূহ লাভ কৰা, দেশসমূহক তেওঁলোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ অভিলেখ উন্নত কৰাত সহায় কৰা আদি কামত মানৱ অধিকাৰ পৰিষদে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
মানৱ অধিকাৰ উলংঘাৰ সৈতে মোকাবিলা কৰা: ইউএনএইচআৰচিয়ে মানৱ অধিকাৰ উলংঘাৰ তদন্ত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনায়, য’ত তথ্য বিচাৰি উলিওৱা অভিযান আৰু বিশেষ মানৱ অধিকাৰৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত প্ৰতিবেদন দিয়া বিশেষ প্ৰতিবেদকৰ জৰিয়তেও অন্তৰ্ভুক্ত।
ইউনিভাৰ্চেল পিৰিয়ডিক ৰিভিউ (ইউপিআৰ): প্ৰতিখন সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ মানৱ অধিকাৰৰ অভিলেখ ইউপিআৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে পৰীক্ষা কৰা হয়, যিয়ে দেশসমূহক তেওঁলোকৰ কৃতিত্ব আৰু প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাৰ এক মঞ্চ প্ৰদান কৰে।
বিশেষ পদ্ধতিঃ পৰিষদে বিশেষজ্ঞ, বা বিশেষ প্ৰতিবেদকসকলে নিৰ্দিষ্ট মানৱ অধিকাৰৰ উদ্বেগ, যেনে মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতা, নিৰ্যাতন বা সংখ্যালঘুৰ অধিকাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিবলৈ স্বতন্ত্ৰ নিযুক্তি দিয়ে।
মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ৪৭খন সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰে গঠিত। এই সদস্যবোৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদে (UNGA) নিৰ্বাচিত কৰে।
এই পৰিষদখনে মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰাৰ্থী ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ অৱদানৰ লগতে এই ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ স্বেচ্ছামূলক প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু প্ৰতিশ্ৰুতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখে।
পৰিষদৰ সদস্যপদ ন্যায্য ভৌগোলিক বিতৰণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তলত এই সম্পৰ্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা হ'ল -
১)এছিয়া-পেচিফিক ৰাজ্যঃ ১৩খন আসন
২)লেটিন আমেৰিকা আৰু কেৰিবিয়ান ৰাজ্য: ৮খন আসন
৩) পশ্চিম ইউৰোপ আৰু অন্যান্য ৰাজ্য: ৭খন আসন
8)পূব ইউৰোপীয় ৰাজ্য: ৬ খন আসন
পৰিষদৰ সদস্যসকলে তিনি বছৰৰ বাবে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে আৰু একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ পিছত তাৎক্ষণিকভাৱে পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ যোগ্য নহয়।
পদ্ধতি আৰু ব্যৱস্থা:
সময়ে সময়ে সাৰ্বজনীন পৰ্যালোচনা: মানৱ অধিকাৰ পৰিষদে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ মানৱ অধিকাৰৰ পৰিস্থিতিৰ মূল্যায়নৰ কাম কৰে।
পৰামৰ্শদাতা সমিতি: ই পৰিষদৰ “থিংক টেংক” হিচাপে কাম কৰে আৰু ইয়াক বিষয়ভিত্তিক মানৱ অধিকাৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত বিশেষজ্ঞতা আৰু পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰে।
অভিযোগৰ পদ্ধতি: ইয়াৰ দ্বাৰা ব্যক্তি আৰু সংস্থাসমূহে মানৱ অধিকাৰ উলংঘাৰ বিষয়ে পৰিষদৰ দৃষ্টিগোচৰ কৰিব পাৰে।
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষ পদ্ধতি: এইবোৰ বিশেষ প্ৰতিবেদক, বিশেষ প্ৰতিনিধি, স্বতন্ত্ৰ বিশেষজ্ঞ আৰু কৰ্মগোটৰ দ্বাৰা গঠিত যিয়ে নিৰ্দিষ্ট দেশৰ বিষয়ভিত্তিক বিষয় বা মানৱ অধিকাৰৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰীক্ষণ, পৰীক্ষা, পৰামৰ্শ আৰু ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰতিবেদন দিয়ে।
ভাৰত আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদঃ
শেহতীয়াকৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষ প্ৰতিবেদকৰ এটা দলে ভাৰত চৰকাৰলৈ পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰি পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যায়ন অধিসূচনা ২০২০ৰ খচৰাক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে।
২০২০ চনত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগে ইউনিভাৰ্চেল পিৰিয়ডিক ৰিভিউ (ইউপিআৰ) প্ৰক্ৰিয়াৰ তৃতীয় ৰাউণ্ডৰ অংশ হিচাপে পৰিষদত মধ্যকালীন প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিছিল।
২০১৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা তিনি বছৰৰ বাবে পৰিষদলৈ ভাৰত নিৰ্বাচিত হয়।

0 Comments
Comment